Thứ Tư, ngày 16 tháng 10 năm 2013

Tại sao ý kiến Đại tướng chưa được "nghe" hết?


"Có l, người dân trong tâm thc khi bày t tình cm vi Đi tướng cũng chia s ni nim ca mình v xã hi".
 Bày t ni nim vi xã hi:
- Trong kháng chiến chng M, bà má min Nam đào hm nuôi chiến sĩ, bà m min Bc đưa con ra chiến trường. Nhng bà m đó đã tin  Bác H, tin Đng, tin tưởng vào cách mng. Vy thì điu gì đã xy ra vi chúng ta hôm nay khiến nim tin y biến mt khi mà nó đã tng là điu rt đương nhiên vi dân tc này?
Ông Dương Trung Quốc: Đảng Cộng sản đã thực thi được trách nhiệm lịch sử của mình, trước hết không phải là do lý thuyết cộng sản, mà khi đó nó còn là hiện thân của lòng yêu nước và người dân đi theo.
Nếu nói về lịch sử, chúng ta nhớ rằng thời kỳ năm 1945, cụ Hồ tuyên bố giải tán Đảng Cộng sản, đưa Đảng vào hoạt động bí mật để mà tiếp tục thu hút lòng dân khi người dân chưa hiểu hết về học thuyết, về chủ nghĩa cộng sản. Nhưng người dân vẫn đi theo, vì tấm gương và sự thu hút của những con người rất cụ thể.
Lúc đó về chính danh, Đảng Cộng sản không tham gia Quốc hội. Người đảng viên cộng sản tham gia Quốc hội qua những tổ chức xã hội khác. Lúc đó cụ Hồ đã nói: "Đảng của tôi là Đảng Việt Nam".

Chúng ta nói nhiu đến Đi tướng vi tư cách là Tng Tư lnh quân đi. Chúng ta đng quên rng mt trong nhng vai trò cc k quan trng ca ông là B trưởng B Ni v. Vì Võ Nguyên Giáp vn là mt nhà Lut hc

Mong mun ca thế h H Chí Minh là kết hp ch nghĩa yêu nước và ch nghĩa cng sn. S kết hp đó đã thành công trong mt giai đon nht đnh. Nhưng s kết hp đó hin nay đang có vn đ, và nhng người đng viên có trách nhim phi xem li chuyn đó.

Bi tt c các vn nn xã hi đu phi có ngun gc. Đng đã nhn mình là người lãnh đo cao nht thì cũng phi chu trách nhim toàn b.
Ti sao nhng ý kiến Đi tướng đóng góp chưa được tiếp thu đy đ? Thm chí có nhng ý kiến ca Đi tướng còn không được tr li?
Khi nói v Lut phòng chng tham nhũng Quc hi my năm trước, tôi tng nói tham nhũng là mt căn bnh, nhưng có bao nhiêu đng viên "dính líu" tham nhũng. Vì hu hết nhng v tham nhũng đu là nhng quan chc, đu phi là đng viên. Vic chng tham nhũng cũng có nghĩa là t bo v Đng.
Không chng được tham nhũng cũng có nghĩa là Đng không còn đ năng lc đ t bo v mình. Vì thế tôi cho rng vn đ quan trng nht k c trong nhng chuyn chúng ta bàn liên quan đến Đi tướng, chúng ta có th có nhiu câu hi: Ti sao nhng ý kiến Đi tướng đóng góp chưa được tiếp thu đy đ? Thm chí có nhng ý kiến ca Đi tướng còn không được tr li.
Có l,  người dân trong tâm thc khi bày t tình cm vi Đi tướng cũng chia s ni nim ca mình v xã hi.
Ông Chu Ho: Càng ngày, trình đ nhn thc ca người dân càng cao và yêu cu đi vi nhng người đng đu ngày càng kht khe. Khi hiu biết ca đi b phn nhân dân còn hn hp, thông tin đa chiu hn chế vic vn đng qun chúng thc hin mc tiêu chính tr do nhng người đng đu đ ra không my khó khăn.
Nhưng nay thì khác …
Do đó, nếu nhng người đng đu vn theo li  nói mt đng làm mt no, không nht quán, nht là đưa ra mt s ch trương, đường li không đúng đn khiến đt nước ngày càng tt hu vi khu vc và thế gii, thì dù có bao nhiêu thành tu, bao nhiêu chiến công hin hách ca thế h trước cũng s không th bù đp được.
Chúng ta phát đng phong trào "Hc tp theo tm gương đo đc H Chí Minh", nhưng cái đo đc "Cn, Kim, Liêm, Chính, Chí công vô tư" ca H Chí Minh chúng ta li không hc được.
Các hin tượng gi di, chung hình thc và tham nhũng ngày mt nng. Điu mà chúng ta thc s cn nghiêm túc nhìn nhn lúc này là xem nguyên do ca nó bt ngun t đâu. Nếu không dũng cm tha nhn và quyết sa thì không bao gi có được nim tin ca dân.
Mt trong nhng điu chúng ta phi nghiêm túc nhìn nhn li là công tác tuyên truyn- h thng giáo dc hin nay. Trong mt xã hi, cht lượng ca ngun nhân lc ph thuc ch yếu  vào nn giáo dc quc dân.
Nn giáo dc quc dân các nước thường có ba thành t chính: Giáo dc hc đường, giáo dc gia đình, giáo dc xã hi.
nước ta, cũng như tt c các nước XHCN, có mt thành t khác, là công tác tuyên truyn giáo dc ca các h thng trường Đng. Cn nhìn nhn nhng tn ti trong h thng này đ tìm hướng khc phc


GS Chu Hảo
Thời đại nào cũng cần những "cá nhân"
- Trên Tuần Việt Nam từng có một bài viết ví những cá nhân xuất chúng, những con người có nhân cách vĩ đại giống như "bảo hiểm" của dân tộc trước những thử thách, khó khăn. Đặt giả thiết nếu như những người lãnh tụ thực sự, những cá nhân kiệt xuất không xuất hiện khi đất nước cần, thì điều đó sẽ nguy hiểm thế nào đến vận mệnh dân tộc? Qua sự ảnh hưởng mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tạo ra trong những ngày vừa qua với người dân, với xã hội khi ông ra đi, cũng như qua những dẫn chứng lịch sử khác, ông nghĩ gì về vai trò của cá nhân kiệt xuất đối với lịch sử và ảnh hưởng của họ với nhân dân?
Ông Chu Hảo: Tôi luôn cho rằng vai trò của cá nhân lúc nào cũng tác động rất lớn đến sự thay đổi của lịch sử.
Dĩ nhiên nếu không có cá nhân này, có thể sẽ xuất hiện các cá nhân khác, nhưng trình tự lịch sử, diễn biến lịch sử sẽ không diễn ra đúng như những gì chúng ta đã nhìn thấy nữa. Dù thế nào, xã hội cũng sẽ luôn phải vận động để đi lên. Sẽ rất nguy hiểm nếu xã hội không thể xuất hiện những con người như thế nữa.
Một xã hội có dân chủ, có tự do tư tưởng, thì sẽ xuất hiện nhiều những người có tài kinh bang tế thế. Và ngược lại. Nhưng có một điều đặc biệt là trong những lúc khó khăn mà một nhân vật như vậy xuất hiện thì có khi lại làm nên chuyện.
Phải nói thêm rằng khái niệm "lãnh tụ" chỉ tồn tại ở những cộng đồng xã hội chưa trưởng thành.
Ở các nước dân chủ và văn minh những người đứng đầu quốc gia cũng chỉ thực hiện nhiệm vụ của mình như một hình thức phân công lao động xã hội, không "oai nghiêm " không "thần thánh" gì đâu.
Ông Dương Trung Quốc: Mỗi thời kỳ lịch sử có những nhân vật khác nhau với những tầm vóc khác nhau. Thế kỷ 20 của chúng ta, những nhân vật kiệt xuất đều gắn với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Từ những chí sĩ Cần Vương đến những nhà dân chủ và những người cộng sản. Những thế hệ đó để lại hình tượng, để lại bài học. Đương nhiên sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng - đó không chỉ là khẩu hiệu mà là sự thực.
Thi đi nào cũng cn nhng cá nhân. Nhng cá nhân y cng vi mt cơ chế đ có th tp hp được nhng cá nhân tiêu biu nht. Đó là nhân t đ thúc đy s phát trin ca xã hi.
 Hiện tượng chúng ta đang bàn đến cũng mang tính chất cách mạng, cũng là một yếu tố cách mạng: Cách mạng về mặt lối sống, cách mạng về mặt văn hóa, cách mạng về mặt tinh thần và những giá trị xã hội. Nhưng vai trò người lãnh đạo cũng vô cùng quan trọng.
Thời đại nào cũng cần những cá nhân. Những cá nhân ấy cộng với một cơ chế để có thể tập hợp được những cá nhân tiêu biểu nhất. Đó là nhân tố để thúc đẩy sự phát triển của xã hội.
Tuy nhiên những nhà lãnh đạo lớn, những nhân vật kiệt xuất chỉ xuất hiện trong một thời điểm, một giai đoạn nào đó. Nhưng có thể thay thế điều đó bằng một cơ chế để tập hợp những người tiêu biểu nhất. Cơ chế đó là sự dân chủ.



ĐBQH Dương Trung Quc.
Li trí thc
- Thi đim Đi tướng Võ Nguyên Giáp qua đi, rt nhiu người đã nói, đây là mt trong nhng người cui cùng ca thế h cách mng tháng Tám đy lý tưởng và trong sáng, đã ra đi.  Nhng bài hc đ li s gi cho người đương thi suy nghĩ gì?
Ông Chu Ho: Mun thay đi không có cách nào khác là phi xây dng mt th chế chính tr dân ch lành mnh, đ phát huy được hết sc mnh ca nhân dân trong  xây dng, phát trin và bo v đt nước, trong đó  xã hi dân s là mt thành t quan trng.
Tc là, trong bi cnh ca nước ta hin nay,  phi xây dng mt nn móng cho phong trào dân ch t dưới lên. Nhưng đ ci cách th chế thì phi làm t trên xung.
Trong khi có phong trào dân ch làm nn móng như vy, thì trong đi ngũ người đng đu phi có nhng  lc lượng tiến b dũng cm và sáng sut đt li ích ca dân tc lên trên hêt, da vào khi đi đoàn kêt ca toàn  dân, tiến hành ci cách trit đ tng bước.
Ông Dương Trung Quc: Chúng ta phi đt Vit Nam trong mt tiến trình phát trin. Cũng có nhng giai đon lch s, cũng có nhng giai đon chuyn tiếp.
Hoàn cnh hin nay đã thay đi và chc chn s không còn nhng nhân vt như trong quá kh na - thi đim mà vai trò ca cá nhân rt quan trng. Chúng ta thường hay nói đến câu chuyn gia Nhân tr và Pháp tr. Đ xã hi phát trin, càng ngày chúng ta càng phi chuyn đi t Nhân tr sang Pháp tr.
Nói Pháp tr không có nghĩa là ph nhn hay không đ cao vai trò cá nhân. Nhưng con người y phi nm trong cơ chế, mt cơ chế tht s dân ch.
Ti sao c Phan Chu Trinh nói nhiu v dân ch, ti sao Bác H cũng đ cao dân ch? Là vì h nhìn thy cơ chế dân ch có th đm bo s phát trin bn vng ca xã hi, giúp ta hi nhp vi thế gii.
Thi đi đã thay đi. Thay vì ngi ch cá nhân xut hin, chúng ta hãy dùng cơ chế dân ch đ bo v và xây dng đt nước. Có th người dân vn hy vng, vn ch đi nhng người như H Chí Minh, như Võ Nguyên Giáp xut hin, nhưng tôi cho rng chúng ta phi chp nhn xu thế, phi nhn thc xu thế.  Và tôi nhn mnh, quan trng nht vn là cơ chế.
Ngày xưa người ta gn kết được li ích cá nhân vi li ích ca cng đng, ca quc gia, dân tc. Bây gi s gn kết đó khó hơn nhiu. Ngày xưa mu s chung là chng gic ngoi xâm. Ai cũng nghĩ đến điu đó. Bây gi s la chn nhiu hơn, s gn kết cũng gim đi.
- Đi tướng Võ Nguyên Giáp khi còn sng, ông tng dn thế h tr:"Thế h cha anh đã ra ni nhc mt nước, thế h ngày nay phi ra ni nhc nghèo nàn, lc hu". Nhìn li đt nước, chúng ta đã có nhng bước phát trin đáng k so vi thi đim chúng ta gii phóng đt nước vào năm 1975, nhưng vn còn có nhng cái nghèo khác na. Nhiu người dường như đang kêu v các bt cp nhưng con người hành đng  li không chu xut hin... Vy ai có li trong tt c nhng s tt hu này?
Ông Chu Ho: Li trước hết là trí thc, là tng lp tinh hoa.
Trong thi chiến, các tng lp xã hi đu có vai trò nht đnh, nhưng lc lượng nòng ct phi là đông đo qun chúng.
Còn trong thi bình, lc lượng nòng ct phi là nhng người có tri thc  Ngoài li ca nhng người đng đu đt nước, thì bn thân tng lp trí thc chm giác ng, thiếu ý chí là nhng người phi nhn phn li không nh khi xã hi không phát trin được.
Ngoài li ca nhng người đng đu đt nước, thì bn thân tng lp trí thc chm giác ng, thiếu ý chí là nhng người phi nhn phn li không nh khi xã hi không phát trin được.
Người đứng đầu phải do dân chọn
Ông Dương Trung Quốc: Xã hội sẽ có những chuyện như thế. Nhưng cũng vì thế mà chúng ta mới cần những người quản lý.
Ở làng xã ngày xưa, họ quản lý bằng truyền thống, bằng tập quán, bằng văn hóa. Xã hội cũng thế. Câu "Thượng bất chính, hạ tắc loạn" rất hay và rất đúng. Nếu ở trên nghiêm thì dưới cũng sẽ nghiêm. Phải có một sự kiên trì làm thay đổi từng bước trong xã hội, đó không phải chỉ là sự đổi mới ở thượng tầng mà nhân dân cũng nhất định phải thay đổi.
Nhưng muốn dân đổi mới thì phải cho dân thấy lợi ích. Nhà nước chưa tạo ra được giá trị đó. Lỗi này không phải là do kỹ năng, mà là do cơ chế. Khi một người làm không tròn nhiệm vụ mà cấp trên của họ không thể xử lý họ, như Thủ tướng Phan Văn Khải nói trước khi nghỉ hưu: "Không thể kỷ luật ai được", thì những người đó sẽ câu kết nhau thành nhóm lợi ích và tạo ra sự hủy hoại xã hội, hủy hoại lòng tin.
Sự phát triển của xã hội, sự phát triển của dân trí luôn có quan hệ biện chứng với vai trò của những người đứng đầu. Muốn xã hội phát triển, anh phải đi đầu, phải gương mẫu, phải sáng suốt. Và người đi đầu phải do dân chọn. Đó phải là cơ chế dân chủ, như chúng ta nói nãy giờ.
Tôi tham gia Quốc hội, tôi thấy cứ có vấn đề gì đem ra bàn là chúng ta lại lấy lý do "đó là cách làm của ta". Hay như câu nói cửa miệng của một trí thức đã mất "cái nước mình nó thế".
Vấn đề rất cụ thể như vấn đề doanh nghiệp Nhà nước mà Quốc hội đang bàn đến rất nhiều. Cả thế giới khác chúng ta mà chúng ta cứ bám vào lý do "đó là đặc thù của Việt Nam".
Chẳng nói đâu xa, nếu muốn thay đổi, thứ đầu tiên chúng ta có thể xem lại chính là những di cảo, những kiến nghị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Một người rất sớm nhận thức được các vấn đề của xã hội.
Chúng ta nói nhiều đến Đại tướng với tư cách là Tổng Tư lệnh quân đội. Chúng ta đừng quên rằng một trong những vai trò cực kỳ quan trọng của ông là Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Vì Võ Nguyên Giáp vốn là một nhà Luật học.
Thời đó rất nhiều nhà trí thức làm Luật được cụ Hồ trọng dụng để tạo ra nền tảng ban đầu. Nhưng sau này chúng ta không kế thừa được nó mà biến nó thành một thứ duy ý chí của những người lãnh đạo. Những chuyện đó là những bài học. Nói về vấn đề biển đảo, ngay trong khi chỉ đạo cuộc chiến tranh giải phóng, Võ Nguyên Giáp đã quan tâm đến lợi ích quốc gia về vấn đề biển đảo.
Ông không những chỉ đạo giải phóng những đảo thuộc chủ quyền của chính quyền Sài Gòn mà còn khẳng định không gian chủ quyền của chúng ta trong vấn đề biển đảo. Năm 1977, hai năm sau chiến tranh, Võ Nguyên Giáp đã có cả một đường lối về kinh tế biển, chiến lược biển. Các nhà lãnh đạo của chúng ta ca ngợi Đại tướng rất nhiều, nhưng đã bao giờ chúng ta thực sự nghiêm túc nhìn nhận và tiếp thu những ý kiến đóng góp của ông trong quá trình xây dựng đất nước chưa? Tôi cho đó là câu chuyện cần phải làm ngay.
Tôi muốn mượn câu của cụ Hồ nói một điều cuối cùng: "Dân chủ là làm cho dân mở miệng. Cái đáng sợ nhất không chỉ là người dân không dám mở miệng vì anh dùng quyền lực. Cái đáng sợ nhất là người dân không thiết mở miệng!"
Mùa gieo hạt mới
- Trong một cuộc trò chuyện cách đây mấy ngày, nhà thơ Việt Phương có nói với tôi rằng: Sự kiện Đại tướng Võ Nguyên Giáp mất giúp ông cảm nhận được sự thay đổi. Ông đã nhìn thấy tình yêu và lòng tự hào dân tộc trỗi dậy trong những dòng người đến viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Điều đó khiến nhà thơ Việt Phương hy vọng về những hạt mầm mới sẽ được gieo, để cho một mùa gặt mới? Các ông nghĩ sao?
Ông Chu Hảo: Tôi trân trọng và  chia sẻ ý tưởng của nhà thơ Việt Phương. Tuy nhiên từ đáy lòng mình tôi vẫn nghĩ rằng dân tộc ta là một dân tộc không được may mắn cho lắm: Quá nhiều đau thương và bỏ lỡ quá nhiều cơ hội.
Sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp hình như đã làm bùng lên khát vọng của nhân dân có những nhà lãnh đạo tài ba sáng suốt thật sự vì nước vì dân. Rồi sống mãi trong lòng dân.
S ra đi ca Đi tướng Võ Nguyên Giáp hình như đã làm bùng lên khát vng ca nhân dân có nhng nhà lãnh đo tài ba sáng sut tht s vì nước vì dân. Ri sng mãi trong lòng dân.
Nhng điu đang din ra đã giúp tôi  hiu thêm được rng s phán xét ca lch s trước hết là s phán xét ca lòng dân.
Lòng kính yêu của những ngưới dân bình thường dành cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng là một thông điệp: Ai thực sự vì dân vì nước dân đều biết cả.
Ông Dương Trung Quốc: Nhưng ai là người tổ chức chăm sóc những hạt mầm tốt đẹp cho mùa gặt mới?  Rất khó làm được điều đó, nếu chúng ta không nhận ra và không phát huy được vai trò của các tổ chức dân sự xã hội, vì họ là những người thực hiện nó tốt nhất.
Còn bộ máy của chúng ta, kể cả Đoàn Thanh niên, dù tôi rất quý trọng nhưng vẫn phải thẳng thắn nói rằng nó vẫn còn quá quan liêu và thậm chí nó có thể làm thui chột đi những nhân tố mới vừa thành hình. Không gì tốt bằng sức mạnh của dân.
Trong những ngày qua, ai là người tổ chức mua nước uống, mua bánh mì phát cho bà con nhân dân đến viếng Đại tướng? Ai là người nghĩ ra việc in áo, in phù hiệu có hình Đại tướng để làm quà tặng cho người dân Quảng Bình? Đó hoàn toàn là những ý tưởng, những hành động xuất phát từ cá nhân, không phải do bất cứ tổ chức, cơ quan nhà nước nào cả.
Hiện tượng này quan trọng nhất là làm cho chúng ta có niềm tin hơn rằng vẫn có tiềm năng rất to lớn.
Nhưng vấn đề ai khai thác, ai tổ chức cũng là một câu hỏi lớn. Một mùa gieo hạt mới nhưng không có môi trường, không có điều kiện phát triển thì tất cả những hạt mầm đó cũng bị thui chột.
Tôi rất mong những người có trách nhiệm hiện nay sẽ nhận ra điều đó và coi đây là cơ hội để phát huy. Còn nếu sự kiện này chỉ thoảng qua và mọi thứ lại quay lại như cũ, và câu chuyện mấy ngày vừa qua trở thành ký ức, thì nó có thể làm tăng thêm niềm thất vọng?
- Thưa nhà sử học Dương Trung Quốc, vậy theo ông thì làm thế nào để mùa gieo hạt đó gặt được mùa bội thu? Cần những điều kiện gì để thành công?
Ông Chu Hảo: Một xã hội dân chủ thực sự - đó chính là con đường nhanh nhất.
Nếu không đi được con đường nhanh nhất đó, có thể vẫn sẽ xuất hiện được những con người có nhân cách lớn, thay đổi bộ mặt đất nước, nhưng chúng ta sẽ phải chờ đợi rất lâu và cái giá mà dân tộc này phải trả cho sự chờ đợi đó sẽ là rất đắt.
Ông Dương Trung Quốc: Trong thời điểm này, điều quan trọng nhất là cả dân tộc phải tụ tâm. Hiện có quá nhiều điều khiến chúng ta phải phân tâm.
Dù cuộc sống là phức tạp, cạnh tranh là xu thế, nhưng cuối cùng sự tụ tâm vẫn là quan trọng. Chúng ta hướng tới sự tụ tâm, từ các nhà lãnh đạo đến nhân dân, để tìm ra cái chúng ta thiếu.
Mà theo tôi cái thiếu quan trọng nhất là sự gắn kết nhau vì lợi ích quốc gia, như là thế hệ của Bác Hồ, của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 
                                                                                          Theo DÂN TRÍ

 

                                             
 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét